boekhandel over het water logo

De inspirerende boekhandel in Amsterdam-Noord

De lezers van Over het water
De lezers van Over het water
Over het water-podcast, afl. 1: Kruimellezen
/

Luister naar de eerste aflevering van onze podcast! Lot heeft kruimels gebakken uit een kookboek van Hugh Fearnley-Whittingstall. Het gesprek tussen haar en Joost gaat vervolgens over kruimellezen. Bijvoorbeeld: meerdere boeken tegelijk lezen. Of steeds stukjes lezen in verschillende boeken. Joost leest een gedicht van Willem Wilmink voor. Veel luisterplezier en tot ziens in de boekhandel!

Abonneer je gratis op deze podcast, bijvoorbeeld via Spotify. Of via podcast-platforms zoals Stitcher, Podcast Addict, etc. Vind je ons daar niet met zoekwoorden? Plak dan de feed rechtstreeks in je app.

Muziek: ‘Over the water, humans gather’ van Doctor Turtle.

De lezers van Over het water
De lezers van Over het water
Afl. #8: Eindelijk vakantie! Met Clara Rekers
/

De laatste aflevering van het eerste seizoen van onze podcast De lezers van Over het water, gaat over boeken meenemen op vakantie. We praten daarover met een speciale gast, iemand die alles weet van lezen, van boeken, van school en dus van vakantie, namelijk: Clara Rekers! Clara is docent Nederlands op het Ignatius Gymnasium, en klant bij Boekhandel Over het water, en ze heeft een stapeltje meegenomen waar zomaar eens het ideale vakantieboek tussen zou kunnen zitten. Lot heeft voor de gelegenheid roze koeken gebakken en Joost leest een gedicht.

De podcast heeft vanaf nu zomervakantie, maar de winkel blijft gewoon open. Fijne vakantie!

Boeken in deze aflevering:
Perfecte picknick – Charlotte Fielmich
AmerikanahChimamanda Ngozi Adichie
Moeder af – Fien Verstappen
Doe het toch maar – Babs Gons
Onze kinderen – Renée van Marissing
Het woord voor rood – John McGregor
Album van de Caraïbische poëzie – Michiel van Kempen, Bert Paasman en Noraly Beyer

De lezers van Over het water
De lezers van Over het water
Podcast afl #7: Soms is een boek niet voor jou
/

Aflevering 7 alweer! Soms is een boek niet voor jou. Lot vertelt over een aantal boeken die, hoe goed ook, haar niet tot lezen aanzetten. En waarom dat oké is. We proeven uit Vanja van der Leedens héérlijke Insane, Joost herlas de laatste tijd Een geest in de keel van Doireann Ní Ghríofa voor een toespraak die hij moest houden, en Lot leest voor uit een favoriet boek van de laatste tijd.

Boeken in deze aflevering:
Insane – Vanja van der Leeden
Leven & lotVasily Grossman
Een onberispelijke man – Jane Gardam
Middernachtsbibliotheek – Matt Haig
Een geest in de keel – Doireann Ní Ghríofa
Waar is het lam? – Mustafa Stitou
Varkensroze ansichten – Mustafa Stitou
Het oneindige verhaal – Michael Ende
Troost – Michael Ignatieff

De lezers van Over het water
De lezers van Over het water
Afl. 6: Huilen!
/

Een nieuwe naam! Vanaf deze zesde aflevering heten we met terugwerkende kracht De lezers van Over het water. Lot legt het uit, terwijl we heerlijke gemberkoekjes eten uit het fijne kookboek Midnight Chicken van Ella Risbridger. En dan… nóg een primeur, namelijk onze eerste gast. Luc Teepe – lezer, collega, geslaagde – ziet op #BookTok boeken veelvuldig worden aangeprezen als boeken die je laten huilen. Luc vraagt zich af: waarom klopt dat bij mij soms wel, en soms helemaal niet? Lot steekt de loftrompet van Rusteloos, het nieuwe boek van Casper Luckerhof, en Joost leest een gedicht.

Boeken in deze aflevering:

Midnight Chicken – Ella Risbridger
Kraai & Koninkrijk – Leigh Bardugo
They both die at the end – Adam Silvera
A song for Achilles – Madeleine Miller
The fault in our stars – John Green
Watch over me – Nina Lacour
Ugly love – Colleen Hoover
Rusteloos – Casper Luckerhof
Narrenwijsheid – J.C. van Schagen

De lezers van Over het water
De lezers van Over het water
Afl. 5: Over vertalingen (en een dichtbundel)
/

Na heerlijke bruschetta van Sharon de Miranda, spreken Lot en Joost over vertaalde literatuur (naar aanleiding van een stukje van Lot dat hier te lezen is) en over de winnaar van de Grote Poëzieprijs (uit Amsterdam Noord).

Lot en Joost spreken over deze boeken:

Colorful food – Sharon de Miranda
Verhalen uit de binnenstad – Shaun Tan
Een odyssee – Daniel Mendelsohn
Een vrouw apart. En de stad. – Vivian Gornick
Onder het melkbos – Dylan Thomas
Een geest in de keel – Doireann Ní Ghríofa
Kassa 19 – Claire-Louise Bennett
Dagen in huis – Roelof ten Napel

De lezers van Over het water
De lezers van Over het water
Afl.4: Vormbeheersing
/

Alles is vormbeheersing. Het schrijven van een recept, het opvolgen ervan, literatuur maken, troostvogels tekenen, lezen, poëzie. Laat je meevoeren door Lot en Joost in de vierde aflevering van de Over het water-podcast!

In deze podcast:
That sounds so good – Carla Lalli Music
Verdwenen levens – Florette Dijkstra
Het licht aan het einde van de loop – Martin Michael Driessen
Wormmaan – Mariken Heitman
On consolation – Michael Ignatieff
333 Vogels – Peter Vos
Mythes en stoplichten – Alara Adilow

De lezers van Over het water
De lezers van Over het water
Afl. #3: Lots leescrisis
/

Aflevering 3! En deze is wat langer, want na de koekreep met tahin en chocolade, ontvouwt zich een gesprek, naar aanleiding van een stuk van Maartje Wortel in Trouw, over Lots leescrisis: ze heeft steeds minder zin om Nederlandse literatuur te lezen, en wil weten hoe dat komt.

Besproken boeken: Uit één bakblik – Edd Kimber * Mijn lieve gunsteling – Marieke Lucas Rijneveld * De goede zoon – Rob van Essen * Miniapolis – Rob van Essen * De koerier van Maputo – Jenne Jan Holtland * Waar is het lam? – Mustafa Stitou * Zondagmorgen – Willem Jan Otten * Tuinieren met Monty Don – Monty Don.

Ook genoemd: Ik ga leven – Lale Gül * De geschiedenis van mijn seksualiteit – Tobi Lakmaker * Wat je van bloed weet – Philip Huff * Het aanbidden van Louis Claus – Valentijn Hoogenkamp

Muziek: ‘Over the water, humans gather’ van Doctor Turtle.

De lezers van Over het water
De lezers van Over het water
Over het water-podcast, afl. 2: Licht lezen
/

Wat fijn, al die leuke reacties op de eerste aflevering van de Over het water-podcast! Lot en Joost hebben meteen maar een tweede aflevering opgenomen. Daarin wordt een door Joost gebakken brood geproefd, en goed bevonden, bezingt Lot haar liefde voor detectives met originele, verrassende speurders, en een lichte, plezierige toon. Helemaal anders, maar óók licht van toon, is Gastvrijheid van schrijver, cultureel organisator en Noorderling Chris Keulemans, die Joost in de Boekenweek gaat interviewen. Ook de wandeling – hopelijk met lichte tred – met Gijs Stork en Floor van Spaendonck, die we organiseren, komt nog even voorbij. En natuurlijk onze Boekenweek-schrijfwedstrijd, over je eerste boekenliefde. Joost geeft Lot boek met toneelstukgedichten – geen eerste, maar wel een grote liefde – en leest er een uit voor.

Boeken in deze aflevering:

Sodabrood uit eigen oven – Levine van Doorne en Freerk Bos
De moord op Buckingham Palace – S.J. Bennett
De man die twee keer doodging – Richard Osman
Tante Poldi en de Siciliaanse leeuwen – Mario Giordano
Gastvrijheid – Chris Keulemans
Amsterdam door! Gijs en Floor – Floor van Spaendonck en Gijs Stork
Gerrit Lamberts’ Amsterdam door! Gijs en Floor – Floor van Spaendonck en Gijs Stork
One thousand avant garde plays – Kenneth Koch

Muziek: ‘Over the water, humans gather’ van Doctor Turtle.

De laatste aflevering van het eerste seizoen van onze podcast De lezers van Over het water, gaat over boeken meenemen op vakantie. We praten daarover met een speciale gast, iemand die alles weet van lezen, van boeken, van school en dus van vakantie, namelijk: Clara Rekers! Clara is docent Nederlands op het Ignatius Gymnasium, en klant bij Boekhandel Over het water, en ze heeft een stapeltje meegenomen waar zomaar eens het ideale vakantieboek tussen zou kunnen zitten. Lot heeft voor de gelegenheid roze koeken gebakken en Joost leest een gedicht.

Luister hier. Of zoek onze podcast op via alle bekende kanalen (iTunes, Spotify, alle podcastplatforms).

De podcast heeft vanaf nu zomervakantie, maar de winkel blijft gewoon open. Fijne vakantie!

Boeken in deze aflevering:
Perfecte picknick – Charlotte Fielmich
AmerikanahChimamanda Ngozi Adichie
Moeder af – Fien Verstappen
Doe het toch maar – Babs Gons
Onze kinderen – Renée van Marissing
Het woord voor rood – John McGregor
Album van de Caraïbische poëzie – Michiel van Kempen, Bert Paasman en Noraly Beyer

En weer een nieuwe aflevering van onze podcast De lezers van Over het water. Over dat een boek soms niet voor jou is. Lot vertelt over een aantal boeken die, hoe goed ook, haar niet tot lezen aanzetten. En waarom dat oké is. We proeven uit Vanja van der Leedens héérlijke Insane, Joost herlas de laatste tijd Een geest in de keel van Doireann Ní Ghríofa voor een toespraak die hij moest houden, en Lot leest voor uit een favoriet boek van de laatste tijd.

Luisteren kan hier. Abonneren kan via Spotify, iTunes, en alle andere podcast-cliënts.

Boeken in deze aflevering:
Insane – Vanja van der Leeden
Leven & lotVasily Grossman
Een onberispelijke man – Jane Gardam
Middernachtsbibliotheek – Matt Haig
Een geest in de keel – Doireann Ní Ghríofa
Waar is het lam? – Mustafa Stitou
Varkensroze ansichten – Mustafa Stitou
Het oneindige verhaal – Michael Ende
Troost – Michael Ignatieff

Een nieuwe aflevering van de podcast, de zesde alweer! En een nieuwe naam! Vanaf deze aflevering heten we met terugwerkende kracht De lezers van Over het water. Lot legt het uit, terwijl we heerlijke gemberkoekjes eten uit het fijne kookboek Midnight Chicken van Ella Risbridger. En dan… nóg een primeur, namelijk onze eerste gast. Luc Teepe – lezer, collega, geslaagde – ziet op #BookTok boeken veelvuldig worden aangeprezen als boeken die je laten huilen. Luc vraagt zich af: waarom klopt dat bij mij soms wel, en soms helemaal niet? Lot steekt de loftrompet van Rusteloos, het nieuwe boek van Casper Luckerhof, en Joost leest een gedicht. Luister hier! (of abonneer je via Spotify, iTunes, en alle andere podcast-apps).

Boeken in deze aflevering:

Midnight Chicken – Ella Risbridger
Kraai & Koninkrijk – Leigh Bardugo
They both die at the end – Adam Silvera
A song for Achilles – Madeleine Miller
The fault in our stars – John Green
Watch over me – Nina Lacour
Ugly love – Colleen Hoover
Rusteloos – Casper Luckerhof
Narrenwijsheid – J.C. van Schagen

Luister hier naar onze nieuwe podcast! Na heerlijke bruschetta van Sharon de Miranda, spreken Lot en Joost over vertaalde literatuur (naar aanleiding van een stukje van Lot dat hier te lezen is) en over de winnaar van de Grote Poëzieprijs (uit Amsterdam Noord).

Lot en Joost spreken over deze boeken:

Colorful food – Sharon de Miranda
Verhalen uit de binnenstad – Shaun Tan
Een odyssee – Daniel Mendelsohn
Een vrouw apart. En de stad. – Vivian Gornick
Onder het melkbos – Dylan Thomas
Een geest in de keel – Doireann Ní Ghríofa
Kassa 19 – Claire-Louise Bennett
Dagen in huis – Roelof ten Napel

Onderstaand stuk was een Facebookpost van Lot Douze, naar aanleiding van een artikel van Toef Jaeger in NRC op 7 april 2022, en de discussie die dat teweegbracht. Het artikel van Jaeger is hier te vinden (achter een betaalmuur). Het stuk van Lot is weer aanleiding voor een gesprek in aflevering #5 van de Over het water-podcast.

Eén ding blijft onderbelicht in alle opinies over boekvertalingen.

Het is een waarlijk feest om een prachtig vertaald boek te lezen. Vertalers kunnen een leeservaring verheffen. Bij Eva Gelachs vertaling van Shaun Tans Verhalen uit de binnenstad taal ik geen moment naar het origineel. Ik krijg net zulk buikvullend plezier van Onder het melkbos in de vertaling van Erik Bindervoet als van Under Milkwood van Dylan Thomas. De vertaling van Een Odyssee van Daniel Mendelsohn door Peter Verstegen is zo goed dat je vergeet dat het boek oorspronkelijk in een andere taal verscheen.

Maar het omgekeerde geldt ook. Dat ik ineens niet meer goed in een boek van mijn favoriete Italiaanse auteur geraak en erachter kom dat de vertaler een ander is dan van zijn eerdere boeken. Een duidelijk verkeerd vertaald begrip waardoor je als lezer ineens met je neus op de feiten wordt gedrukt: je bent een vertaling aan het lezen! Er zit iemand tussen jou en het verhaal! Alsof ineens het glas waardoor je het verhaal bekijkt, bewasemt en je je bewust wordt van de scheiding tussen jou en de wereld van het boek waarvan je dacht dat je er deel van uitmaakte.

Twee scherpe voorbeelden, die al jaren met me meegaan. Een klaslokaal met langs de wanden dieren op sterk water dat als ‘natuurkundelokaal’ wordt benoemd. Is natuurlijk een biologielokaal. Je ziet het Engelse woord meteen voor je.

En in een ander boek de zin ‘Na het eten was er pudding, voor pudding was er ijs.’ Deze vertaler deed niet onder voor Google Translate en begreep niet dat het Engelse ‘pudding’ ook ‘toetje’ betekent.

Toen ik weer eens een Nederlandse vertaling van een boek dat hij me aanraadde had weggelegd, gaf een vriend me zijn Engelse editie. ‘Maar het is echt goed, Lot. Ik denk dat het aan de vertaling ligt.’ Hij had gelijk. In het Engels vond ik het geweldig. Het verschil? Sprankeling, vaart, vertelplezier of liefde voor woorden die in het Engels van de zinnen droop. Specifiek in deze vertaling waren betekenisvolle woorden over het hoofd gezien, waardoor passages hun lichtheid verloren. Meer in het algemeen ging ik op zoek naar deze vertaler en kwam erachter dat ik minstens 3 boeken in de afgelopen jaren had weggelegd die door deze persoon waren vertaald. Alle drie werden me aangeraden door lezers die het origineel in het Engels hadden gelezen en razend enthousiast waren. Het Nederlands was stug, lemig, taai. Saai. Ontdaan van de magie van schrijven, zou ik zeggen als ik geëxalteerd was.

Dit is het topje van de ijsberg. De afgelopen jaren heb ik vaak met klanten vertalingen vergeleken en begrepen waarom ze liever het Engels lazen. Maar ook heb ik hartstochtelijk gepleit voor boeken die wel heel goed vertaald zijn, omdat het heerlijk is om een boek van een auteur van wie je houdt te lezen in de taal waarin je droomt.

Volgens mij is dit (deel van) het probleem van de dalende verkoop van vertaalde boeken: veel uitgevers willen een vertaling zo snel mogelijk op de markt brengen. Het boek moet zo min mogelijk kosten. Dat gaat ten koste van een afgewogen keuze voor vertalers en een zorgvuldige redactie op de vertaling.

De gemiddelde klant heeft hier geen idee van. De doorsnee lezer treft een paar keer een vertaalde misser en stapt daarna over op het Engels of laat boeken links liggen. Ik geef die klant geen ongelijk.

Maar met mijn kennis, boekenliefde en mensenkennis zoek ik voor die lezer natuurlijk boeken die het leesvuur weer aanwakkeren, die het leesplezier voeden. Indien nodig in het Engels.

– Lot Douze

Hoera! Er is een nieuwe aflevering van de Over het water podcast. Aflevering vier alweer. Van shortbread koekjes, via literatuur en poëzie, tot de troostvogels van Peter Vos. Laat je meevoeren met Lot en Joost, luister hier.

 

In de Boekenweek hielden we bij Boekhandel Over het water een schrijfwedstrijd: schrijf over je eerste boekenliefde. Uit de vele inzendingen kozen juryleden Lot Douze en Jeanet van Omme het titelloze verhaal van Nynke van der Beek als winnaar uit. Dat kun je hier lezen. Het juryrapport vind je hier. De jury deed ook twee eervolle vermeldingen, namelijk van de inzendingen van Simon Govers en Marianne Janssen. Marianne Janssens verhaal lees je hieronder.

Kroniek van een aangekondigde dood

‘Op de dag dat ze hem zouden doden, stond Santiago Nasar om 5 uur 30 ‘s morgens op …’ Die openingszin blaast me bijna van mijn stoel. En de komma blijft haken.

Het is november 1989. Een herfststorm raast om het huis. En ik begin in dit kleine boekje van Gabriel García Márquez. Nadat ik van die eerste windstoot ben bekomen, twijfel ik of ik wel door wil lezen. Is het boek nog de moeite waard als meteen duidelijk is dat de hoofdpersoon wordt vermoord?

Tot dat moment was ik gewend aan boeken die spannend bleven tot de laatste bladzijde. Je las een verhaal omdat je wilde weten hoe ‘het’ afliep. Zo had ik de hele bibliotheek van mijn geboortedorp Lent uitgelezen. En net nu mijn leeshonger na een puberpauze weer een beetje terug begint te komen, tref ik zo’n boek. Met de afloop aan het begin. Dat had ik natuurlijk kunnen weten, met zo’n titel.

Mijn nieuwsgierigheid wint het en ik lees verder. Om vervolgens niet meer op te houden en het boek na iets meer dan honderd pagina’s ademloos neer te leggen. Letterlijk ademloos. Omdat ik tijdens het lezen tegen beter weten in telkens de neiging kreeg om Santiago te waarschuwen. De schrijver sleurde me het boek in, het dorp in, naar de haven, langs de winkel, het café en weer naar het plein. Met alle macht wilde ik de twee broers tegenhouden. Alsof ik de loop van het verhaal nog zou kunnen veranderen.

Dat is me nog nooit overkomen. Dat een boek dat met je kan doen. Dat een schrijver dat met je kan doen. Ik ben verbijsterd. En ik realiseer me dat vorm en stijl een verhaal kunnen optillen tot grote hoogte. Ik ben verliefd.

García Márquez verbindt mensen en namen aan elkaar als in een dominospel. Zijn details zijn zo precies dat je het dorp en de mensen filmisch voor je ziet. Het verhaal springt continu heen en weer in de tijd en meandert op een manier zoals ik me dat voorstel bij traditionele verhalenvertellers in de binnenlanden van Zuid-Amerika.

De spanning in het boek is gelaagd en universeel. Want vrijwel iedereen weet dat Santiago vermoord gaat worden, maar het lukt niemand om hem te waarschuwen. De meeste mensen denken dat een ander dat allang heeft gedaan. En de twee broers die het op hem hebben gemunt willen hem helemaal niet doden, maar voelen zich vanwege eerwraak gedwongen. Ze doen er alles aan om tegengehouden te worden. Ook dat lukt niet. Een ramp die voorkomen had kunnen worden en tegelijkertijd onvermijdelijk was. Hoe krijg je het voor elkaar!

Voor deze Boekenweek was Liefde in tijden van de cholera overigens een passender bliksem-boek geweest. Met een vergelijkbare, omgekeerde spanningsboog. Maar nu over de liefde in plaats van de dood. Dat las ik twee jaar later. En hoewel ik van ronde verhalen houd, is liegen over je eerste liefde not done. Zelfs niet voor de Boekenweek.

Marianne Janssen