boekhandel over het water logo

De inspirerende boekhandel in Amsterdam-Noord

Blog

12 maart 2020

Lezen in tijden van corona 1

luxemburg ik voel me in de hele wereld thuis

Lieve Lezer,

Terwijl ik dit schrijf is de regering in crisisberaad over de coronamaatregelen. Schoolleiders willen de scholen sluiten, volgens de NOS. Vanmorgen merkte een klant op dat ze best thuis wou blijven en dan lekker boeken lezen. Gisteren sprak een klant over een mogelijke apocalyps. ‘Als we er volgende week nog zijn…’ zei ze met galgenhumor. Het zijn onzekere tijden.

Bij mij geen paniek, maar wel een mijmering: hoe gaat dat als je in thuisisolatie zit? Wat doe je dan? Onvermijdelijk kwamen mij de gevangenisbrieven van Rosa Luxemburg voor de geest. Rosa Luxemburg zat tijdens de Eerste Wereldoorlog meer dan drie jaar vast vanwege haar politieke ideeën. Haar brieven geven een prachtig beeld van haar leven in beperking. Een paar weken geleden verscheen een heruitgave van deze brieven onder de titel Ik voel me in de hele wereld thuis.

Luxemburg zit op verschillende plekken vast, de ene keer heeft ze meer vrijheden dan de andere. Soms heeft ze zelfs een tuintje, waar ze met volle teugen van geniet. Soms krijgt ze bezoek. Wanneer ze van gevang verplaatst reizen haar boeken haar achterna. Kisten vol. Zelfs als ze alleen een cel heeft en af en toe een wandelingetje over een bestraatte binnenplaats maakt, kijkt ze nog naar de natuur. De vogeltjes lokt ze naar haar raam, ze determineert de bomen in de verte. Vanuit haar isolement leeft ze mee met haar naasten met vragen en lieve wensen en bezorgdheid.

Meer nog: ze blijft lezen, gedichten citeren en boeken bespreken en aanraden. Ze haalt ook herinneringen op aan betere tijden en toont zich blijvend politiek bevlogen. Haar eigen omstandigheden relativeert ze keer op keer, al geeft ze soms toe dat het niet altijd goed met haar gaat. En dan ziet ze weer een vogeltje, een mooie wolkenlucht of schiet haar te binnen dat ze nog graag dit of dat boek wil hebben. Dat alles, vergeet niet, tegen de achtergrond van de Eerste Wereldoorlog, waarin haar geliefde omkomt.

Sonjuscha, liefste, wees ondanks alles rustig en vrolijk. Zo is het leven en zo moet men het aanvaarden, dapper en glimlachend- ondanks alles,’ zo sluit Luxemburg één van haar brieven af.

Lieve lezer, laten we een voorbeeld nemen aan deze echte dwarsdenker en deze coronacrisis dapper en glimlachend tegemoet treden. Er zijn genoeg wolken om prachtige luchten te verzorgen. De vlier in mijn achtertuin heeft koolmeesjes en mussen, die standvastig hippen op de takken in de wind. Overdag ben ik hier, in de winkel, om al jullie boekenwensen te ontvangen en te voldoen. Opsturen of langsbrengen kunnen wij ook!

Inmiddels is de regering uitvergaderd en heeft nieuwe richtlijnen doen uitgaan. ‘Onthoud je van sociale contacten’ zegt het kabinet.  En lees een boek!

Boek van de week is uiteraard Ik voel me in de hele wereld thuis van Rosa Luxemburg.

Gezonde groet! Lot

P.S. Als je met mij wil corresponderen in deze tijden van sociale onthouding: leuk! Ik neem mij voor terug te schrijven.

19 februari 2020

Recepten voor levenslust

midnight chicken risbridger

Ik weet niet of het verantwoord is om een kookboek tot boek van de week te kronen als je er nog nooit uit gekookt hebt, maar het boek van de week is toch Midnight chicken van Ella Risbridger.

Zo eindigt het recept van ‘kipcurry voor beginners’:

‘Open een fles wijn, verzamel je vrienden. Ga op de bank zitten en wordt steeds vrolijker, warmer en zatter. Zing.

Haal een uur later , als de kip van het bot valt, het deksel van de pan en laat de curry inkoken tot hij dik is.

Serveer hem met rijst en naanbroord. Geef iedereen een kom kipcurry. Geef iedereen een lepel. Ga zitten. Eet. Eet. Eet.’

Het zal fervente kookboeklezers niet verbazen dat Ella Risbridger vaak Nigella Lawson noemt als inspiratiebron. Ze heeft dezelfde liefde voor de geneeskrachtige werking van eten en koken. Ze schrijft misschien nog iets gloedvoller. De druk is ook hoger. Risbridger vindt zichzelf op een dag terug op de vloer van de keuken. Ze wil nooit meer opstaan. Nadat haar vriend haar heeft overgehaald samen kip te braden, de midnight chicken uit de titel, besluit ze zich in leven te houden door te koken en te eten. Een fijn uitgangspunt te midden van de hardloop- en mindfulneshype!

Ik krijg niet alleen honger van het lezen in Midnight Chicken, maar ook een enorme hoeveelheid levenslust. Dat komt niet in de laatste plaats door de robuste, kleurrijke tekeningen van Elisa Cunningham.

Vanwege die levenslust kan Midnight Chicken best boek van de week zijn zonder dat ik eruit gekookt heb. Dat koken gaat ook nog gebeuren!

(En shout-out naar de vertaler, Mariëlle Steinpatz, omdat de gretigheid van Risbridgers stijl zo goed in het Nederlands is overgekomen!)

midnight chicken risbridger

midnight chicken risbridger

06 februari 2020

Het Gornick-effect

een vrouw apart en de stad vivian gornick

De laatste tijd lees ik de beste boeken op aanraden van klanten. Zij vertellen me vaak waarom ze een boek goed vonden op een manier die de verkooppraatjes van vertegenwoordigers en de teksten op flappen overstijgt, aanprijzingen die kennelijk het kaf van het koren scheiden.

Eén van hen leende me voor de Kerstvakantie van 2018 Verstrengeld van Vivian Gornick. Ik las het met zeer veel plezier. Gornick doet in Verstrengeld verslag van wandelingen met haar moeder door New York. De wandelingen roepen jeugdherinneringen op aan de lange periode dat haar moeder voornamelijk op de bank lag, treurend om haar overleden man. De andere vrouwen in het appertementengebouw in een mindere wijk van New York zijn ook overwegend alleenstaand met kinderen. Gornick zet hier haar eigen liefdesleven tegen af: nooit getrouwd, geen kinderen altijd affaires.

Haar fragmentarische stukken tekenen een beeld van de Joodse gemeenschap in New York tussen de jaren ‘30 en ‘50 en daarna van de intellectuele, altijd sappelende kringen vanaf de jaren ’60. Het doet je verlangen naar een tijdmachine om jezelf in die tijden en sferen te kunnen onderdompelen.

Ik vond het een mooi boek, een goed boek, al kon ik niet precies zeggen waarom. Toen las ik De onsterfelijken van Chloe Benjamin. Het begin van het boek speelt zich in hetzelfde milieu af, in dezelfde stad als Verstrengeld. Ik hield niet op te denken: Maar Gornick beschreef dit zoveel beter…, maar Gornick deed dit zoveel subtieler…, maar na Gornick heb je alles gelezen wat je hierover moet weten…

Onlangs verscheen Een vrouw apart in de stad van Gornick.* Ik heb het net uit. Ik vond het nog beter dan Verstrengeld. Het stramien is hetzelfde: wandelingen door New York leidden tot overpeinzingen over het leven, maar doordat het niet alleen over het moeder en haar mannen gaat, is het wijzer, slimmer, grappiger, memorabeler. Ik wilde haast elke zin onderstrepen om te onthouden.

Een boek om te koesteren zo goed. Maar hóe goed viel me pas op toen ik daarna de nieuwe Jenny Offill ging lezen. Jenny Offill is een van mijn favoriete schrijvers. Haar Dept. of Speculation het mooiste boek over je zelf combineren met het moederschap dat ik ooit gelezen heb. Er staan passages in mijn geheugen gegrift.

Nu verscheen Weersverwachting. Een vergelijkbaar boek: fragmentarische verhaalelementen die zich aaneenrijgen tot een mijmering over het leven: werk, ambitie, kinderen, de Anderen, de liefde… Echt goed.

Toch denk ik steeds: Maar Gornick doet dit beter…, Maar Gornick heeft hier alles al over gezegd wat er over gezegd moet worden…, Maar Gornick…
Ik noem dit nu ‘Het Gornick-effect’.

Logisch dus dat Een vrouw apart en de stad Boek van de week is, deze week. En Weersverwachting leg ik even weg tot het Gornick-effect een beetje is weggeëbt.

 

*Ik probeerde eruit voor te lezen op facebook toen onze vaste voorlezer Aby ziek was. Helaas lukte dat niet. Het resultaat kun je toch zien. Hier of hier.