boekhandel over het water logo

De inspirerende boekhandel in Amsterdam-Noord

Blog

10 januari 2020

Smaak. En dingen om over te twisten.

meer dan een broer diop

Smaak, daar gaat het vaak over als mensen praten over boeken. En over smaak valt niet te twisten.

Jammer is dat. Want als het even niet over smaak gaat, is er zoveel om over te twisten bij boeken. Of laten we het houden op: bespreken. Er valt zoveel over een boek te zeggen. Dat probeer ik in de leesclubs dan ook altijd te doen, praten over andere dingen dan smaak.

Een regelmatig gehoorde vraag van eerstelingen bij de leesclub: ‘mogen we ook zeggen wat we ervan vonden?’

Smaak. Ik vind het ook een loos begrip. Een boek lezen is geen maaltijd eten. Hoe lekker eten ook is, een boek lezen is een andere ervaring, zelfs al zijn er genoeg raakvlakken te benoemen. Ja, een boek kan lekker zijn, dan is het vast je smaak. Maar waarom is een boek je smaak? Dat vind ik een relevante vraag. En: is een boek dat niet je smaak is daarom betekenisloos? Irrelevant?

Nee, dat vind ik niet. Ookal vind ik een boek niks, het wordt niet betekenisloos. (Er zijn uitzonderingen!) Het omgekeerde vind ik net zo waar: een boek kan meer betekenis of waarde krijgen dan het op zijn eigen merites heeft veroorzaakt.

Sommige boeken hebben voor mij veel betekenis. Ik vind ze goed, ik vind ze mooi, interessant, vernieuwend, waardevol voor de wereld… én ze betekenen iets voor mij als mens.

Een lijstje van die boeken hoop ik nog eens te maken. Dit boek las ik net uit en hoort erop: Meer dan een broer van David Diop.

De tekst op de achterkant is een beetje lam. De voorkant is prachtig, maar zwaar. Het is dat iemand die me nooit een boekentip geeft, zei: ‘Lot, dit moet je lezen. Ik vond het echt prachtig.’ (ja! Smaak!) Daarom pakte ik het op.

Meer dan een broer gaat over Alfa en Mademba, Senegalese hartsvrienden die vechten in de loopgraven van de Eerste Wereldoorlog. Eén van de twee sneuvelt. De ander gaat ineens nadenken. Wat dan volgt is gruwelijk en menselijk tegelijk en laat de oorlog onder je huid kruipen. Meer dan een broer bevraagt de essentie van onze menselijkheid en tegelijkertijd opent het de vreemde uitzichten van de Eerste Wereldoorlog en het opgroeien in Senegal van het begin van de twintigste eeuw. Diops stijl doet denken aan de rapsodische verteltrant van Homerus, aan de orale cultuur van Subsahara Afrika, lyrisch en herhalend om de betekenis van het vertelde, van het woord, niet te veronachtzamen. Een verademing voor lezers die veel strak Nederlands of feitelijk Engels lezen. Als je je eraan overgeeft, tenminste.

Meer dan een broer is een boek waarover je niet raakt uitgepraat, omdat er telkens nieuwe betekenislagen opduiken, nieuwe existentiële vragen worden opgeworpen of beantwoord.

Allemaal waar, maar dit boek heeft voor mij nog meer betekenis. Door persoonlijke omstandigheden heb ik lang gelezen als een consument: genietend van prachtige boeken, me verliezen in heerlijke verhalen of diepe gedachten, maar passief.

Meer dan een broer riep het oude vuur bij me op: ik wil erover schrijven, ik wil meer lezen in deze trant, ik wil mijn associaties bij dit boek onthouden en uitwerken, ik wil hier nog langer over nadenken…

Begrijp me niet verkeerd: andere boeken die ik het afgelopen half jaar las, waren net zo inspirerend, fascinerend en goed, maar Meer dan een broer was het vonkje toen mijn hout net weer droog genoeg was. Daarom heeft deze roman bij mij een speciale status, mag hij op het lijstje.

14 december 2019

Radiosignalen #4: ik leer elke dag iets

radiosignalen

Eén van de mooiste kanten van mijn vak is het contact met klanten. Toen ik net begon bij Boekhandel Roelants in Nijmegen, viel me op dat ik elke dag iets leerde door de gesprekjes met mensen die in de winkel kwamen. Dat is niet veranderd. En dat is een zegen voor een verstokte nieuwsgier als ik. Vanmiddag, bijvoorbeeld, kreeg ik een minicollege ‘ontwikkeling in de vroege popmuziek’ doordat ik een klant iets vroeg over een boek dat hij had besteld.

Via een andere klant ben ik verslingerd geraakt aan de podcast van het Belgische radioprogramma Interne keuken: 2 presentatoren, 6 gasten, 2 uur, een paar liedjes en interviews met rust, diepgang en aandacht. Altijd de moeite van het luisteren waard.

16 November hadden Sven Speybrouck en Koen Fillet Benjamin Moser te gast om te praten over Mosers biografie van Susan Sontag: Sontag, Leven en werk. Ik ving aan te luisteren met de gedachte: ‘mooi dan weet ik na dit gesprek genoeg om het boek te kunnen aanraden met kennis van zaken.’ Ondertussen zou ik de afwas doen.

Ze waren nog geen 3 minuten onderweg of ik was op de bank gezakt, uit het raam starend, geconcentreerd luisterend naar deze twee mannen die vol enthousiasme en gretigheid spraken over deze geweldige Amerikaanse intellectueel.
Na 20 minuten wist ik: ‘ik wil meer van Sontag weten! De biografie lezen! De essays lezen!’ Wat een vrouw. Wat een radioprogramma.
sontag biografie moserkaft van tegen interpretatie van Susan Sontagkaft essaybundel ziekte als metafoor

03 december 2019

Grote verwachtingen

grote verwachtingen

Meer dan 40 lootjes werden er ingevuld voor onze Sinterklaasactie. We hadden een gebonden exemplaar van Geert Maks Grote verwachtingen om weg te geven. Klanten mochten iemand anders opgeven om het boek te winnen. Mét reden! Wie heeft een boek verdiend? vroegen we. Wie is dit jaar zoet geweest?

Veel mensen waren dat dit jaar. Vooral ouders! Kinderen vonden dat hun ouders en boek verdienden vanwege goede zorgen voor henzelf, de kleinkinderen of anderen in hun omgeving. Ontroerend waren ook de vele steuntjes in de rug voor naasten die het moeilijk hadden gehad. Mensen met pech aan hun huis, nare gezondheidsklachten of sterfgevallen in hun omgeving werden geroemd om hun moed, veerkracht en doorzettingsvermogen. Opvallend: er werden 3 fijne buren genomineerd, eentje bijvoorbeeld omdat hij plastic raapt tijdens het uitlaten van de hond.

Na al die lieve woorden vonden we het haast jammer dat we maar één exemplaar te vergeven hadden. Brengen jullie zelf jullie lieve woorden over aan al die gewaardeerde naasten? Sinterklaas is een mooie gelegenheid om dat eens te doen!

Sint trok blind één van de lootjes. Het boek ging naar een man, die het beste wil voor zijn kinderen. Niet door zijn kinderen werd hij genomineerd, maar door zijn partner.

Piet dichtte:

Beste …

Een belangrijk iemand in jouw leven
Raadde Sint aan om jou dit boek te geven.
Het gaat over een gebied dat je interesseert,
Wellicht dat je hierover nog iets nieuws leert.
Zodat niets jou en je kinderen
In de toekomst zal kunnen hinderen.
Temper je verwachtingen vooral niet
En maak gauw het pakje open, zegt deze Piet.

Met de groeten van BoekhandelsPiet!

lootjes in schaal